Covid-19 ve Deliryum – Algı Bozuklukları, Sanrılar Görme, Hafıza Geriliği

Sondra Crosby, Massachusetts’teki Boston Tıp Merkezi’ndeki bir doktor olarak görevinde bulunduğu bölgede COVID-19‘a yakalanan ilk insanlardan bazılarını tedavi etti. Nisan ayında kendisini kötü hissetmeye başladığında Crosby kendisinin de enfekte olduğunu öğrendi. İlk başta semptomları soğuk algınlığına benziyordu ama ertesi gün yataktan kalkamayacak kadar hastaydı. Yemek yemekte zorlandı ve kocasına enerji verici içecekler ve ateş düşürücü ilaçlar getirmesi için yardım istedi. Beş gün boyunca Crosby, telefonunu nasıl açacağı ya da adresinin ne olduğu gibi en basit şeyleri hatırlayamayan birine döndü. Hayal görmeye başladı, duvarlarında kertenkeleler gördü ve burnuna çirkin bir sürüngenin kokusu geldi. Crosby, ani ve şiddetli yönelim bozukluğunun resmi tıbbi terimi olan deliryum geçirdiğini ancak çok sonraları farkedecekti.

Deliryum Nedir?

Deliryum, COVID-19 dahil olmak üzere çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilen bir algı bozukluğudur. Bu durumda kişi, gerçeklik algısı, dikkat, hafıza, oryantasyon ve bilinç seviyesinde sorunlar yaşar. Deliryum, genellikle şiddetli enfeksiyon, ilaç yan etkisi, yetersiz oksijen alımı, metabolik dengesizlikler veya diğer tıbbi durumlarla ilişkilidir.

Deliryum Belirtileri Nelerdir?

Deliryumun belirtileri arasında şunlar yer alır:

• Yön bulma güçlüğü
• Bilinç değişikliği
• Kavram karmaşası
• Hafıza kaybı veya zayıflığı
• Konuşma bozukluğu
• Hallüsinasyonlar veya sanrılar
• Dalgınlık
• İrritabilite veya uykusuzluk
• Duygu durumunda değişiklikler

Deliryumun COVID-19 ile İlişkisi Nedir?

COVID-19, birçok hastada deliryumun bir nedeni olabilir. Yüksek ateş, hipoksi (oksijen yetersizliği), metabolik dengesizlikler ve sistemik inflamasyonun neden olduğu beyin fonksiyonlarında değişiklikler, COVID-19 enfeksiyonuna bağlı deliryuma katkıda bulunabilir.

COVID-19 ve Deliryum Arasındaki Bağlantı Nasıl Oluşur?

COVID-19’un neden olduğu inflamasyon, beyindeki normal işleyişi etkileyebilir. Virüs, kan damarlarının iç yüzeyinde hasara yol açarak kan pıhtılarına ve beyin dokusunda iltihaplanmaya neden olabilir. Ayrıca, COVID-19 solunum yolu enfeksiyonu olduğu için, azalmış oksijen seviyeleri de beyin fonksiyonlarını etkileyebilir ve deliryuma yol açabilir.

COVID-19 ile İlişkili Deliryum Risk Faktörleri Nelerdir?

COVID-19 enfeksiyonuna bağlı deliryum risk faktörleri şunları içerebilir:

• Yaşlılık
• Kronik hastalıklar (örneğin, kalp hastalığı, diyabet, böbrek hastalığı)
• Altta yatan nörolojik rahatsızlıklar
• İmmün yetmezlik
• Hipoksi (oksijen yetersizliği)
• Hipovolemi (düşük kan volümü)
• Hiponatremi (düşük sodyum seviyeleri)

Deliryumun Tedavisi Nasıl Olur?

Deliryum tedavisi, durumun nedenine bağlı olarak değişiklik gösterir. Genellikle, infeksiyonun kontrol altına alınması, oksijen takviyesi veya diğer temel tıbbi müdahaleler gerekebilir. Ayrıca, sakinleştirici veya antipsikotik ilaçlar da kullanılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

COVID-19 deliryuma neden olur mu?

Evet, COVID-19 enfeksiyonu deliryuma yol açabilir. Virüs, vücutta inflamasyon ve metabolik dengelişklere neden olarak beyin fonksiyonlarında değişikliklere yol açabilir.

Deliryumun belirtileri nelerdir?

Deliryumun belirtileri arasında yönelim bozukluğu, hafıza kaybı, konuşma bozukluğu, hallüsinasyonlar veya sanrılar yer alır.

COVID-19 deliryumu tedavi edilebilir mi?

Evet, COVID-19 enfeksiyonuna bağlı deliryum genellikle tedavi edilebilir. Tedavi, enfeksiyonun kontrol altına alınması ve temel tıbbi müdahaleleri içerebilir.